Trikonmiti Ki Khoj- त्रिकोणमिति की खोज किसने की

Written by Rajesh Sharma

📅 April 18, 2022

Trikonmiti Ki Khoj

Trikonmiti Ki Khoj एवं प्रयोग प्राचीन भारत में किया गया । जो और देशों से होते हुए फिर से भारत में कुछ औऱ शब्द लिए पहुचाँ ।

Trikonmiti Ki Khoj- Who DiscoveredTtrigonometry ?

Trikonamitiत्रिकोणमिति का आविष्कार एवं प्रयोग प्राचीन भारत में किया गया ।

भारतीय ‘ज्या’ और ‘कोटिज्या’ ही यूरोपीय भाषाओं में

साइन Sine और कोसाइन Cosine

बन गए ।

Trikonamiti

आर्यभट्ट ने 0ं से 90ं  के बीच में विद्यमान विविध कमानों के लिए

एक ज्यापट्टिका बनाई है । भारतीय खगोलशास्त्र

में इसका उपयोग ग्रहों के स्थान की गणना में होता था ।

भारत में त्रिकोणमिति (Trigonometry) या गोलीय त्रिकोणमिति का विकास स्वतंत्र रुप से नहीं बल्कि ज्योतिष के अध्ययन के साथ हुआ है । आर्यभट्ट ने इस विषय को ठोस आधारशिला पर खड़ा किया था । भास्कर ने सिद्धांत शिरोमणि के गोलाध्याय में त्रिकोणमिति के कई सूत्र दिए हैं ।

इसे भी पढें-

Ganit_गणित

Paee ka maan | पाई का मान

Jyamiti_ज्यामिति

त्रिकोणमिति की परिभाषा, सूत्र और उदाहरण

0 Comments

Submit a Comment

Related Articles

Bijali ki Khoj Kisane ki | बिजली की खोज किसने की

Bijali ki Khoj Kisane ki | बिजली की खोज किसने की

क्या आपको मालूम है, Bijali ki Khoj Kisane ki ? और कैसे कि थी ? आज के युग में बिजली का महत्व सर्वविदित है। व्यक्ति की दैनिक उपयोगिता से लेकर किसी भी देश की त्वरित विकास की मूलभूत आवश्यकताओं में से आज एक है बिजली । आर्थिक विकास के लिए आधारभूत संरचना विकसित करने में...

read more
Anu Aur Bhu-Chumbakattva | अणु और भू-चुम्बकत्व

Anu Aur Bhu-Chumbakattva | अणु और भू-चुम्बकत्व

Anu (अणु) की परिभाषा क्या है, इसकी खोज किसने की तथा Bhu-Chumbakattva | भूचुम्बकत्व (Geomagnetism) को सबसे पहले किसने परिभाषित किया । यहाँ पर Anu Aur Bhu-Chumbakattva को समझाया गया है । अणु । Molecule अणु के सूक्ष्मतम स्वरूप उसकी विशेषताओं एवं उसकी शक्ति आदि से भारतीय...

read more
Gurutvakarshan Siddhant । गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत | सौरमण्डल

Gurutvakarshan Siddhant । गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत | सौरमण्डल

भारत के ऋषियों द्वारा  Gurutvakarshan Siddhant । गुरुत्वाकर्षण सिद्धांत को न्यूटन के बहुत पहले ही खोजा जा चुका था । जो इस लेख से स्पस्ट हो जायेगा तथा सौरमण्डल (Solar System) का भी ऋषियों द्वारा उपयोग बहुत पहले होता आया है । Gurutvakarshan Siddhant | गुरुत्वाकर्षण...

read more

New Articles

Garbhadharaṇa ra sambhogakala | गर्भधारण र सम्भोगकाल (Nepali)

Garbhadharaṇa ra sambhogakala | गर्भधारण र सम्भोगकाल (Nepali)

यस Garbhadharaṇa ra sambhogakala लेखमा दिव्य सन्तान पाउनका लागि सम्भोग गर्ने समय र विधि बताइएको छ। Garbhadharaṇa ra sambhogakala | गर्भधारण र सम्भोगकाल सहवास हेतु श्रेष्ठ समय * उत्तम सन्तान प्राप्त गर्नका लागि सप्ताहका सातै बारका रात्रिका शुभ समय यसप्रकार छन् : -...

read more
Santa avahēlanākō phala | सन्त अवहेलनाको फल

Santa avahēlanākō phala | सन्त अवहेलनाको फल

यस Santa avahēlanākō phala लेखमा सन्त महापुरुषको अवहेलनाबाट कस्तो दुष्परिणाम भोग्नुपर्छ भन्ने ज्ञान पाइन्छ। Santa avahēlanākō phala | सन्त अवहेलनाको फल आत्मानन्दको मस्तीमा निमग्न रहने कुनै सन्तलाई देखेर एक जना सेठले सोचे, ‘ब्रह्मज्ञानीको सेवा ठुलो भाग्यले पाइन्छ ।...

read more
Bharat Ka Sanskritik Samrajya । भारत का सांस्कृतिक साम्राज्य

Bharat Ka Sanskritik Samrajya । भारत का सांस्कृतिक साम्राज्य

प्राचीन काल में Bharat Ka Sanskritik Samrajya पूरे विश्व में फैला हुआ था । हमारे इतिहार व प्राप्त खुदाई के साक्ष्य इसके गवाहा हैं । Bharat Ka Sanskritik Samrajya । Cultural Empire Of India प्राचीन समय में आर्य सभ्यता और संस्कृति का विस्तार किन-किन क्षेत्रों में हुआ...

read more
Sabaibhanda Ramro Swasthya Rasayana | सबैभन्दा राम्रो स्वास्थ्य रसायन- Nepali

Sabaibhanda Ramro Swasthya Rasayana | सबैभन्दा राम्रो स्वास्थ्य रसायन- Nepali

यस Sabaibhanda Ramro Swasthya Rasayana लेखमा पूर्ण स्वास्थ्यका लागि बताइएका युक्तिहरूको अभ्यासबाट पूर्ण स्वास्थ्य प्राप्त गर्न सकिन्छ। Sabaibhanda Ramro Swasthya Rasayana सबैभन्दा राम्रो स्वास्थ्य रसायन ♦ हरेक बिहानी तुलसीको पाँचसात ओटा पात चपाएर एक गिलास बासी पानी...

read more
Upayogi Mudraharu | उपयोगी मुद्राहरू- Nepali

Upayogi Mudraharu | उपयोगी मुद्राहरू- Nepali

यस Upayogi Mudraharu लेशमा स्वास्थ्यका केही उपयोगी मुद्राबारे जानकारी दिइएको छ। Upayogi Mudraharu | उपयोगी मुद्राहरू बिहानीपख नित्यकर्म गरिसकेपछि आसन ओछयाएर पद्मासन अथवा सुखासन जमाएर बस्ने । 5-10 गहिरो सास लिएर बिस्तारै बिस्तारै छाडने । त्यसपछि शान्तचित्त भएर निम्न...

read more
Namak ke Prakar- नमक के प्रकार भारत में

Namak ke Prakar- नमक के प्रकार भारत में

भारत में Namak ke Prakar नमक के प्रकार को जानने के लिए व रस, अम्ल क्षार का उपयोग कैसे होता है यहाँ जानने को मिलेगा । Namak ke Prakar- नमक के प्रकार भारत में सौवर्चलसैन्धवकं चूलिकमामुद्ररोमकविडानि  । षडुूलवणान्येति तु सर्जीयवटंकणाः क्षाराः     । । - रस हृदय, नवम पटल...

read more